صلة : خبر براى مبتداى محذوف و در اصل چنين بوده است : « اهذه صلة » . ما لعلى : مبتدا و خبر . شرح و تفسير ( و اللّه لأن أبيت على حسك السّعدان مسهّدا أو أجرّ في الأغلال مصفّدا . . . ) هر انسان عاقلى در گزينش بين دو شكنجه زير ، اولى را انتخاب مىكند : « سينه‌خيز رفتن در خارها و كشيده شدن در غل و زنجير » و « سوختن در آتش » . بديهى است كه عذاب نخست ، سبك‌تر از دومى است . امام على عليه السّلام مىگويد كه اگر مرا به شكنجه نخست ، معذب كنند و در برابر ، همه آسمان و زمين را به من بدهند و من ناگزير به ظلم به مورچه‌اى شوم ، باز نخواهم پذيرفت ؛ زيرا در برابر آن بايد به آتش جهنم بسوزم . معاويه در نقطه مقابل امام على عليه السّلام تنها به دنيا و چيرگى بر آن مىانديشد و همه مردم را بردگان خويش مىپندارد و با مخالفان تنها از راه شمشير و عسل زهرآگين برخورد مىكند و هيچ باورى به مرگ و جهان ديگر ندارد . مورخان نقل كرده‌اند كه هنگام ولايتعهدى يزيد يكى از اطرافيان معاويه به نام يزيد بن مقنع از جاى برخواست و گفت : تو امير مومنان هستى و پس از تو فرزندت است و هركس نپذيرد با شمشيرها طرف است . معاويه به او چنين پاسخ داد : بنشين كه تو سرور سخنوران هستى . « 1 » معاويه نيز ممكن است با ديگران به ادب رفتار كند و يا به آنان بخشش كند ، ولى به شرطى كه اين

--> ( 1 ) . نك : العقد الفريد : 5 / 112 ؛ الكامل ابن اثير : 3 / 214 - 216 و 511 .